Łańcuch dostaw farmaceutycznych i biofarmaceutycznych – budowanie odporności na zakłócenia geopolityczne
Firmy farmaceutyczne zawsze polegały na łańcuchach dostaw, aby chronić swoje produkty przed opóźnieniami lub uszkodzeniami. W dzisiejszym niestabilnym krajobrazie geopolitycznym ta relacja stała się jeszcze ważniejsza.
Liderzy korporacji z różnych branż zaliczają geopolitykę do największych zagrożeń dla biznesu (90% uczestników wiosennego badania Deloitte wśród europejskich dyrektorów finansowych z 2025 r. (1) umieściło ją w pierwszej trójce). Segment opieki zdrowotnej może być jednym z najbardziej podatnych na zakłócenia. Firmy farmaceutyczne stoją w obliczu zwiększonego ryzyka utraty ciągłości, opóźnionego dostępu do rynku i naruszeń zgodności – co znacząco wpływa na przychody i reputację.
Jak kryzys może zaszkodzić przychodom i reputacji w farmaceutycznym łańcuchu dostaw
Niedawny kryzys w transporcie morskim na Morzu Czerwonym pokazuje, jak zakłócenia mogą wpływać na łańcuchy dostaw. Według JP Morgan Research, 30% światowego handlu kontenerami przechodzi przez Kanał Sueski, a ataki rebeliantów Huti spowodowały zmianę tras wokół południowej Afryki, co doprowadziło do pięciokrotnego wzrostu cen na niektórych trasach (2).
Wpływ takich zakłóceń na wyniki leczenia pacjentów może być znaczący – począwszy od wyższych kosztów własnych, aż po obniżenie jakości opieki w związku ze zmniejszającą się dostępnością produktów. W odpowiedzi na braki magazynowe lub inne wyzwania pacjenci mogą zacząć sięgać po produkty konkurencji, co może mieć negatywny wpływ na przychody i reputację produktu.
Logistyka łańcucha dostaw musi zapewniać firmom farmaceutycznym i biotechnologicznym odporność na tego typu zagrożenia. Jednak aby poradzić sobie z zakłóceniami geopolitycznymi – od konfliktów na Bliskim Wschodzie po spory handlowe między USA a Chinami – konieczne jest przejście od statycznych łańcuchów dostaw do modelu opartego na zwinności, lokalnej inteligencji i niezachwianej zgodności.
Elastyczność dzięki transportowi multimodalnemu i alternatywnym trasom
Zakłócenia geopolityczne, takie jak zamknięta przestrzeń powietrzna lub zagrożenia morskie, wymagają natychmiastowej ponownej oceny tras. Multimodalne sieci logistyczne zapewniają elastyczność pozwalającą ominąć wąskie gardła:
-
Bezpieczne alternatywne bramy logistyczne
W przypadku zakłócenia dotychczasowych tras dostawy przenoszą się na alternatywne korytarze – np. z transportu lotniczego do transportu drogowego – co wymaga przeładunku w kontrolowanej temperaturze.
-
Szybka ocena ryzyka
Każda nowa trasa wymaga rygorystycznej oceny ryzyka zgodnej z zasadami GxP – i to w krótkim czasie, tak aby elastyczność nie odbywała się kosztem jakości. -
Dynamiczna alokacja zasobów
W czasach kryzysu popyt na określone środki transportu (np. samochody ciężarowe z homologacją GxP) gwałtownie wzrasta. Połączenie globalnej skali i lokalnych relacji zapewnia dostęp do niezawodnych alternatyw, redukując wpływ na koszty i terminy realizacji.
Strategiczne wsparcie regionalizacji
Przejście w kierunku regionalizacji produkcji – budowanie zakładów produkcyjnych bliżej rynków docelowych w celu uniknięcia ceł i ograniczeń handlowych stanowi kluczowy trend w branży farmaceutycznej.
Jednocześnie produkcja farmaceutyczna w Azji rozwija się w szybkim tempie, co zwiększa potencjalne ryzyko zakłóceń w łańcuchach dostaw w innych regionach. Według artykułu opublikowanego w 2026 roku przez McKinsey & Company (3)Azja odpowiadała za ponad 85% globalnego wzrostu liczby innowacyjnych leków w 2024 r., przy czym Chiny i Korea Południowa przewodziły wzrostowi liczby nowych aktywów klinicznych”.
Produkcja aktywnych składników farmaceutycznych (API) w Azji już wzrosła w ogromnym stopniu (4). W 2024 r. na Stany Zjednoczone przypadało zaledwie 3% wniosków dotyczących dokumentacji głównej leku (DMF) dla substancji czynnych pochodzenia naturalnego (spadek z 23% na początku lat 80.), Unia Europejska 6% (spadek z 63% w 1981 r.), podczas gdy w 2024 r. Indie zgłosiły 43%, a Chiny 45% (w 1981 r. w obu przypadkach odsetek ten wynosił zero).
Globalny zasięg, lokalne wykonanie:
DSV wspiera przedsiębiorstwa wdrażające strategię „Chiny dla Chin” lub nearshoring, zapewniając spójny globalny standard logistyczny w ramach złożonej sieci lokalnych punktów styku.Zabezpieczanie łańcucha dostaw API:
Ponieważ wiele aktywnych składników farmaceutycznych (API) jest skoncentrowanych w Indiach i Chinach, DSV pomaga zarządzać złożonym transportem tych kluczowych komponentów do europejskich lub amerykańskich zakładów produkcyjnych, stanowiąc bufor na wypadek regionalnych blokad lub blokad handlowych.Lokalna obecność i analiza sytuacji w obliczu ryzyka geopolitycznego w łańcuchu dostaw produktów farmaceutycznych
Zautomatyzowane systemy mają kluczowe znaczenie dla efektywnej kontroli kompleksowej. Jednak w sytuacji kryzysowej narzędzia cyfrowe często zawodzą, co sprawia, że ciężar odpowiedzialności spoczywa jeszcze bardziej na relacjach międzyludzkich. Plany awaryjne są skuteczne tylko w takim stopniu, w jakim skuteczni są ludzie na miejscu, którzy nimi zarządzają. Solidna logistyka łańcucha dostaw musi umożliwiać płynne przechodzenie od monitoringu cyfrowego do bezpośredniej komunikacji oraz gromadzenie informacji w czasie rzeczywistym z lokalnych oddziałów, co pozwala skutecznie radzić sobie w sytuacjach kryzysowych.
-
Wywiad graniczny
Lokalne zespoły na bieżąco przekazują informacje dotyczące wydajności odpraw celnych i czasu oczekiwania na granicach (np. na przejściach granicznych dotkniętych konfliktami na Bliskim Wschodzie lub na Ukrainie), dostarczając wiarygodnych danych, które pomagają podjąć decyzję, czy przesyłki powinny być transportowane wolniejszymi trasami lądowymi, czy też lepiej wybrać szybszy, ale droższy transport lotniczy. -
Doświadczenie w zakresie regulacji prawnych
Każdy kraj ma swoje unikalne wymagania GxP i celne. Lokalna wiedza specjalistyczna, zakorzeniona w ośrodkach kompetencyjnych, gwarantuje zgodność działań z konkretnymi ramami regulacyjnymi każdego kraju, co ma kluczowe znaczenie dla utrzymania dostępu do rynku.
Ścisłe przestrzeganie zasad zerowej tolerancji
Logistyka łańcucha dostaw produktów farmaceutycznych i biofarmaceutycznych wymaga zerowej tolerancji dla odstępstw od dobrych praktyk dystrybucyjnych (GDP), nawet w obliczu poważnych zakłóceń geopolitycznych.
-
Jakość nie podlegająca negocjacjom
Kryzys może spowodować opóźnienia, ale zaangażowanie w zachowanie integralności ładunku pozostaje bezwzględne, co gwarantuje, że standardy łańcucha chłodniczego (np. 2–8°C lub 15–25°C) nigdy nie zostaną pominięte na rzecz alternatywnej trasy. Zaawansowana logistyka łańcucha chłodniczego – obejmująca unikalne zastosowanie materiałów zmiennofazowych (PCM) do pasywnego chłodzenia – zapewnia długotrwałą ochronę termiczną.
Przeczytaj więcej o naszych usługach związanych z łańcuchem chłodniczym -
Zweryfikowana infrastruktura
Kiedy dochodzi do kryzysu, firmy stają przed ogromnymi wyzwaniami, gdy muszą od podstaw wdrożyć alternatywne działania GxP. Kluczowe znaczenie mają ugruntowane partnerstwa na poziomie lokalnym i globalnym: rozległa sieć certyfikowanych partnerów GxP umożliwia szybką zmianę działań w przypadku nagłych zakłóceń.
Widoczność i śledzenie przesyłki na każdym etapie i Control Tower
Interwencja proaktywna:
Śledzenie w czasie rzeczywistym za pośrednictwem interfejsów EDI i urządzeń monitorujących pozwala natychmiast identyfikować odchylenia temperatury lub opóźnienia w transporcie, co pozwala na proaktywne rozwiązywanie problemów zanim produkty zostaną uszkodzone.
Ciągłość operacyjna:
W przypadku nagłych zakłóceń (wybuchu konfliktu, zamknięcia przestrzeni powietrznej lub innych podobnie znaczących zdarzeń) monitoring w czasie rzeczywistym zapewnia wgląd w cały transportowany ładunek, umożliwiając natychmiastowe zmiany w planowaniu w celu złagodzenia opóźnień lub uniknięcia przestojów.Przykłady: Zarządzanie zakłóceniami w handlu na Bliskim Wschodzie
28 lutego 2026 r. Stany Zjednoczone i Izrael rozpoczęły ataki powietrzne na Iran. Reakcja Iranu obejmowała zamknięcie Cieśniny Ormuz, zakłócenie handlu międzynarodowego i wpływ na dostawy kluczowych produktów farmaceutycznych i biotechnologicznych. Poniższe przykłady z kryzysu w Cieśninie Ormuz z 2026 r. pokazują, w jaki sposób pięć filarów – elastyczność, regionalizacja, lokalna obecność i wywiad, przestrzeganie zasady zerowej tolerancji oraz widoczność E2E – chroniło krytyczne linie dostaw, gdy standardowe działania zawodziły.
| Transport lotniczy | Transport drogowy | Transport morski | |
| Przesyłka | 102-tonowy ładunek leków wymagający natychmiastowego dostarczenia (446 palet). | Wartościowe produkty farmaceutyczne, transportowane w kontenerach o temperaturze 2–8°C, ze wschodniego wybrzeża USA do Kuwejtu. | 10 kontenerów chłodniczych z kontrolowaną temperaturą, zawierających niezbędne leki do pielęgnacji oczu, pochodzące z UE. |
|
Wyzwania |
Termin sprzedaży przypada na koniec kwartału, nie dopuszczając żadnych opóźnień ani przerw w łańcuchu dostaw. Nagłe zamknięcie przestrzeni powietrznej i odwołanie lotów. Bezpośrednia trasa okrężna jest zablokowana przez lokalne ograniczenia importowe na granicy. |
Aktywne kontenery utknęły na lotnisku docelowym – istnieje ryzyko zmiany temperatury, co może doprowadzić do zniszczenia produktu. | Ładunek przeznaczony dla Zjednoczonych Emiratów Arabskich utknął na morzu bez ustalonej trasy, co grozi poważnym niedoborem zapasów, co zakłóci leczenie pacjentów. Natychmiastowa próba przekierowania do Omanu kończy się niepowodzeniem z powodu kryzysu regionalnego. Brak stałego miejsca docelowego może zagrozić integralności chłodni i ciągłości łańcucha dostaw. |
| Rozwiązania | Aktywowano lokalne plany ciągłości działania (BCP). DSV wykorzystuje długoletnią współpracę z linią lotniczą, aby zapewnić sobie priorytetową przestrzeń. Stały przepływ informacji zapewnia klientowi nieprzerwany wgląd w status przesyłki. |
Aktywowano lokalne plany ciągłości działania (BCP). DSV wykorzystuje swoją lokalną, wyspecjalizowaną flotę przeznaczoną do transportu farmaceutyków – zapewniając bezpieczny przeładunek ładunku do pojazdów z kontrolowaną temperaturą. |
Aktywowano lokalne plany ciągłości działania (BCP). DSV UAE omija opóźnienia na głównych liniach morskich, współpracując bezpośrednio z przewoźnikami oceanicznymi w celu znalezienia alternatywnych punktów wjazdu. Korzystając z mniejszych statków dostawczych, DSV odzyskuje kontrolę nad najważniejszym ładunkiem. |
| Wyniki | Dostawa zrealizowana przed upływem terminu na koniec kwartału, co pozwoliło na rozliczenie przychodów, które w przeciwnym razie mogłyby zostać utracone. | Produkt dostarczony bezpiecznie i bez wahań temperatury. | Ciągłość opieki i ochrona przychodów. |
Poznaj nasze możliwości globalnego transportu
Większa złożoność wymaga większej odporności, ponieważ branża farmaceutyczna w 2026 r. będzie musiała stawić czoła ryzyku geopolitycznemu
Jak pokazuje konflikt z 2026 roku wokół Cieśniny Ormuz, w najbliższej przyszłości zakłócenia geopolityczne będą nadal stanowić jedno z największych zagrożeń dla łańcuchów dostaw w branży farmaceutycznej i biotechnologicznej. Tymczasem globalne relacje handlowe będą ulegać dalszym zmianom, co spowoduje zmiany w natężeniu ruchu na kluczowych szlakach.
Są to dobrze znane wyzwania. Pojawią się jednak również nowe zagrożenia, co tylko zwiększy złożoność sytuacji.
Wraz ze wzrostem złożoności rośnie znaczenie niezawodnego i przewidywalnego łańcucha dostaw. Tylko partner w łańcuchu dostaw o globalnym zasięgu, obecności na lokalnym rynku i dysponujący najnowszymi rozwiązaniami technologicznymi będzie w stanie zapewnić poziom odporności niezbędny do dostosowania się do pojawiających się napięć.
Dowiedz się więcej o naszych rozwiązaniach logistycznych dla sektora opieki zdrowotnej
-
Magazynowanie produktów farmaceutycznych
Odkryj nasze możliwości magazynowania produktów farmaceutycznych -
Logistyka łańcucha chłodniczego
Przeczytaj więcej o naszych usługach związanych z łańcuchem chłodniczym
Źródło:
(1) Nawiguj po ryzyku geopolitycznym
Zabezpiecz swój łańcuch dostaw
(3) Poznaj epicentrum biofarmaceutyczne
(4) Mapowanie globalnej pojemności API
Nasi eksperci są gotowi porozmawiać z Tobą już teraz
Jeśli chcesz dowiedzieć się, jak wzmocnić swój łańcuch dostaw i zabezpieczyć go przed zakłóceniami o charakterze geopolitycznym